محمد عبد الحسين كربلايي كرناتكى هندى

12

تذكرة الطريق في مصائب حجاج بيت الله العتيق ( فارسى )

دربارهء مؤلف نويسندهء ما از خاندان نواب آركات بوده و خود را نوادهء محمد على و الا جاه شناسانده و در يك مورد به صراحت از جد خود و نردبانى كه براى داخل بيت اللّه الحرام ساخته بوده ياد كرده است . وى كه همراه مادرش به زيارت داخل خانه كعبه رفته است ، مىنويسد : نردبان كه جدّم نواب و الا جاه مرحوم مغفور از نقره ساخته فرستاده بودند ، حالا هم همان نردبان است ليكن همهء نقره را مردم كنده بردند ، فقط چوب باقى است و بر بالاى آن همچنين نوشته است : خادم بيت اللّه محمد و الا جاه سنهء 1201 هجرى مقدسه . نام دقيق مؤلف ما كه در چند جاى اين كتاب آمده حافظ محمد عبد الحسين مشهور به رئيس الامراء است . اين نام در مهر او هم كه در ابتدا و انتهاى كتاب آمده ديده مىشود . نويسنده در مقدمه نسب خويش را چنين بيان كرده است : اما بعد ، چنين اظهار مىسازد خاكسار تراب اقدام المؤمنين ، حافظ محمد عبد الحسين كربلايى هندى كرناتكى بن نواب افتخار الملك صمصام الدوله خير الدّين خان بهادر صمصام جنگ عرف نواب عبد الهادى خان [ بن ] مرحوم مغفور مبرور نواب و الا جاه امير الهند عمدة الملك محمد على خان بهادر ظفر جنگ صوبه‌دار ملك كرناتك ملك پايان كهاتهه معروف و مشهور به آركات ، از ممالك وسيع هندوستان‌ام . خلاصه‌اش اين است : حافظ محمد عبد الحسين كربلايى بن نواب عبد الهادى خان بن محمد على خان بهادر كه همان محمد على والاجاه است . . آقابزرگ كه كتابى از او را در عراق ديده نام وى را ضمن معرفى كتاب او چنين مىنگارد : للمولوى الحافظ محمد عبد الحسين بن محمد على الهادى الجعفرى الطيارى الهندى الكربلائى . بنابرين وى خود را از سادات جعفرى مى دانسته است . اما وى در اين سفرنامه به اين نسب خود اشاره‌اى ندارد . متأسفانه درباره خود مؤلف چيز زيادى نمىدانيم ، جز اين‌كه از خاندان فوق الذكر و مورد احترام فراوان بوده و به عنوان يك شاهزاده هندى با او برخورد مىشده است . خودش مىگويد كه روز دهم جمادى الاولى روز تولد وى است ،